«Μπορούμε να νικήσουμε;»

Posted on Updated on



          του Ανδρέα Ζαφείρη, μέλους της Γραμματείας των ΣΥΝΕΚ 

1.Το γενικό πλαίσιο

Οι εξελίξεις στην εκπαίδευση και τα νέα μέτρα του Υπουργείου Παιδείας( μηχανισμός αξιολόγησης, κατάργηση οργανικότητας, νέο πειθαρχικό δίκαιο, συγχωνεύσεις  σχολείων και  τμημάτων ,αύξηση ωραρίου που θα  οδηγήσουν σε αυθαίρετες μετακινήσεις  – διαθεσιμότητες – απολύσεις, το «νέο» Λύκειο ,ένα σχολείο μεγαλύτερης ταξικής διαλογής και απόρριψης) ,αλλά και το γεγονός της απόλυσης πάνω από 10.000 συναδέλφων μας ,αναπληρωτών, την διετία 2011-13, θέτουν την εκπαιδευτική αριστερά μπροστά σε κρίσιμα ερωτήματα αλλά και καθήκοντα.

Η γενική κρίση του καπιταλισμού στην χώρα μας,σε συνδυασμό με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας, οδηγούν σε μια πρωτοφανή επίθεση των δυνάμεων του κεφαλαίου απέναντι στις δυνάμεις της εργασίας. Μοναδική τους διέξοδος είναι η καταστροφή παραγωγικών δυνάμεων (και άρα και των εργαζομένων). Το ολοκαύτωμα αυτό δεν οφείλεται σε μια συγκυριακή επιλογή των κυρίαρχων κύκλων. Αποτελεί στρατηγική επιλογή του ελληνικού αστισμού, μοναδικό όρο για την  επιβίωση του. Η πτώση του ελληνικού ΑΕΠ, με ρυθμούς που αναλογούν σε πολεμική περίοδο, είναι μη αναστρέψιμη την επόμενη περίοδο και θα συνοδευτεί με μεγαλύτερης ένταση επίθεση, επίθεση που η απόκρουσή  της αποτελεί πλέον παλλαϊκή υπόθεση και απαιτεί μετωπικά και πολιτικά χαρακτηριστικά.  

 

2.Η προοπτικές για τον κλάδο

 

Ειδικότερα στον κλάδο μας το ερώτημα ξεφεύγει από το χώρο της ρητορείας¨

που οδηγούν τα μέτρα του Υπουργείου; Είναι μέτρα που έχουν ορίζοντα εκπλήρωσης στόχου και ποιος είναι αυτός; Η απόλυση χιλιάδων συναδέλφων (μέσω του πλαισίου συγχωνεύσεις-πειθαρχικά-αξιολόγηση-αύξηση ωραρίου) με σκοπό την πιο « προσαρμοσμένη στις νέες μνημονιακές συνθήκες οικονομική και πολιτική / διοικητική διαχείριση» ή έχουν και ένα μεσοπρόθεσμο στόχο; Η απάντηση δεν είναι εύκολη. Σίγουρα ο πρώτος στόχος είναι ήδη δηλωμένος και σε εξέλιξη τα μέτρα υλοποίησής της. Όμως τίποτα δεν μπορεί να αποκλείσει και ένα σχέδιο απόλυτης ιδιωτικοποίησης των σχέσεων εργασίας στο χώρο της εκπαίδευσης. Ένα τέτοιο σχέδιο, ένα μοντέλο με σταδιακή παραχώρηση των σχολείων στους φτωχοποιημένους δήμους –χωρίς αυτό να αποτελεί προαπαιτούμενο-, με πλήρη άρση της μονιμότητας όλων των μονίμων εκπαιδευτικών και τη δημιουργία ενός καθεστώτος απόλυτου ανταγωνισμού, με 9μηνες ή 2 χρονες συμβάσεις, δεν αποτελεί απλά ένα εφιάλτη επιστημονικής φαντασίας. (εξ άλλου κάπως έτσι αντιμετώπισε κι ένα κομμάτι του  κλάδου και τις προειδοποιήσεις της εκπαιδευτικής αριστεράς  πρίν από 3 χρόνια για τα επερχόμενα μέτρα). Αποτελεί μια πολύ σοβαρό ενδεχόμενο, ενδεχόμενο που μόνο μια άλλη πορεία των εργαζομένων μπορεί να αποτρέψει.

Η κυβέρνηση και το υπουργείο Παιδείας έχει αποφασίσει να κινηθεί το επόμενο διάστημα πάνω σε δύο άξονες. Αυταρχικοποίηση και κατακερματισμός. Η δημιουργία ενός ανοικτού σε πολλές ερμηνείες πειθαρχικού κώδικα(που καταστρατηγεί ακόμη και το τεκμήριο της αθωότητας ), η δήθεν «αξιολόγηση» και η σύνδεση της με τη μισθολογική εξέλιξη (και όχι μόνο…), ακόμη και υπεράνω υποψίας μέτρα (όπως αυτό της ενοποίησης των περιοχών μετάθεσης), δεν αποτελούν μόνο μέτρα που οδηγούν στην  αποπομπή ενός δυναμικού από το χώρο αλλά και μέτρα που στοχεύουν και στη διαχείριση όσων(… και εάν)απομείνουν.

Ο κανιβαλισμός μεταξύ συναδέλφων είναι το ανομολόγητο όνειρο των think tank του Υπουργείου. Φαινόμενο που θα αποτελέσει ,ανάμεσα και στα άλλα , και την ταφόπλακα οποιασδήποτε έννοιας συλλογικότητας και άρα συνδικαλισμού.

 

3.Ένα κρίσιμο ερώτημα.

 

Το κρίσμο ερώτημα είναι το εξής

Τι να κάνουμε;

Ποια μπορεί (κατ΄ αρχήν ) και πρέπει να είναι η απάντηση της εκπαιδευτικής  αριστεράς;

Το ΠΑΜΕ , που ουσιαστικά αρνείται τη δυνατότητα –σε οποιοδήποτε επίπεδο- νίκης(και άρα και την αναγκαιότητα του αγώνα ), έχει σαν αφετηρία την ,σε γενικές γραμμές, σωστή διαπίστωση, ότι στη φάση της κρίσης το κεφάλαιο δεν κάνει παραχωρήσεις. Η απολυτοποίηση αυτής της θέσης όμως (ουσιαστικά και ιδιότυπα  καταργεί την ταξική πάλη), παραπέμπει κάθε εργατικό αγώνα στη σοσιαλιστική δικαίωση και υποσκάπτει  στο άμεσο μέλλον την ανάπτυξη μαζικών ,ενωτικών αγώνων.

Οι Παρεμβάσεις από την άλλη , αρνούμενες να απαντήσουν στο κρίσιμο ερώτημα της κυβέρνησης, φλερτάρουν με μια αντίληψη ενιαίου εργατικού αγώνα με αδύνατα  πολιτικά χαρακτηριστικά, που δεν θα εμπεριέχουν το στοιχείο της ανατροπής και μιας άλλης προοπτικής και σε κυβερνητικό επίπεδο. Μια τέτοια λογική όμως θα δυσκολευτεί και να οικοδομήσει ευρύτερα μέτωπα σε επίπεδο κοινωνίας και να οξύνει την πιθανή πολιτική κρίση στο μνημονιακό στρατόπεδο της συγκυβέρνησης , που θα προέκυπτε σαν αποτέλεσμα ενός παρατεταμένου απεργιακού αγώνα.

 

 

4.   5(+3) προϋποθέσεις για τη νίκη

Η εκπαιδευτική ενωτική αριστερά θεωρεί ότι υπάρχει και η δυνατότητα αλλά και η αναγκαιότητα για ένα μεγάλο μετωπικό κίνημα ,με χαρακτηριστικά έντασης και διάρκειας. Ένα κίνημα που θα ξεκινάει από τα κλαδικά αιτήματα για να τα συνολικοποιήσει σε πολιτικά αιτήματα, αιτήματα παλλαϊκού χαρακτήρα και περιεχομένου. Ενα κίνημα προπομπό μιας συνολικής αλλαγής και ανατροπής.

Ένας τέτοιος αγώνας όμως, θα πρέπει να πληρεί κάποιες προϋποθέσεις. Προϋποθέσεις απαραίτητες ώστε το κίνημα να εξασφαλίσει τα χαρακτηριστικά εκείνα που θα του δώσουν και την προοπτική της νίκης, τα χαρακτηριστικά δηλαδή της μαζικότητας, της συνέχειας, του μετώπου, της αυτενέργειας , της κοινωνικής και πολιτικής αλληλεγγύης.

Ακριβώς επειδή δεν υπάρχει κανένα πλέον περιθώριο για απεργιακές κινητοποιήσεις συμβολικές , κανένα περιθώριο «για άλλη μία απεργία σαν τις άλλες», η προετοιμασία ενός τέτοιου αγώνα προϋποθέτει συγκεκριμένα βήματα .

  1. προετοιμασία και σχεδιασμός με χρονικό ορίζοντα και συγκεκριμένο σχέδιο ,πολιτικό και συνδικαλιστικό. Δημιουργία συντονιστικών ΕΛΜΕ κατά περιοχή ,όπου αυτό είναι εφικτό.
  2. δημιουργία επιτροπών αγώνα , ανά σχολείο. Σύνδεσή τους με τις ΕΛΜΕ και οργανωμένη παρέμβασή τους στις Γεν. Συνελεύσεις .
  3. μεγάλη παλλαϊκή καμπάνια, με άξονες και κρίσιμους κρίκους την διάλυση της δημόσιας δωρέαν εκπαίδευσης, τις συγχωνεύσεις σχολείων και τμημάτων, το «νέο» Λύκειο των ταξικών φραγμών και της περιθωριοποίησης και απόρριψης της μεγάλης πλειοψηφίας των μαθητών. Έχει σημασία σε αυτή την καμπάνια η ανάδειξη αιτημάτων που θα ενώνουν τον κλάδο με την κοινωνία (ειδικά γονείς και μαθητές) και όχι η υπερπροβολή αιτημάτων που μπορούν επικοινωνιακά να γίνουν αντικείμενο εύκολης αξιοποίησης από τα αστικά επικοινωνιακά επιτελεία , για τη δημιουργία κοινωνικών αντανακλαστικών( αξιολόγηση, μισθολογικά). Αυτό δε σημαίνει ότι δε θα υπάρχουν επιχειρήματα κατάρριψης της κυρίαρχης προπαγάνδας και τα ιδιαίτερα αιτήματα του κλάδου, αλλά θέλει προσοχή στην ιεράρχησή τους.
  4. οικοδόμηση πολιτικών και συνδικαλιστικών προϋποθέσεων σε 3 άξονες. Α) μέτωπο παιδείας με μαθητές , εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας, φοιτητές,πανεπιστημιακούς  με αιτήματα εκπαιδευτικού χαρακτήρα ( «νέο» Λύκειο με μαθητές, αξιολόγηση, πειθαρχικά, μετατάξεις , μισθολογικό,συγχωνεύσεις, εκπαιδευτικές δαπάνες).

Β)μέτωπο εργατικό με ομοσπονδίες και σωματεία από άλλους χώρους      εργαζομένων. Με αιχμή όχι μόνο το θέμα των απολύσεων ,αλλά και το σύνολο των μέτρων κατεδάφισης κάθε κοινωνικού αγαθού.

Γ)μέτωπο παλλαϊκό , με στόχο τις μνημονιακές πολιτικές σα βασικό υπεύθυνο της γενικευμένης φτωχοποίησης όλης της κοινωνίας, με διακηρυγμένους πολιτικούς στόχους ,που σε αυτούς το σύνολο των εργαζομένων αλλά και των υπόλοιπων λαϊκών στρωμάτων θα αναγνωρίζουν τον εαυτό τους και τις ανάγκες τους. Τα πολιτικά αιτήματα ενός τέτοιου μετώπου θα ιεραρχούν σαν πρώτο την πτώση της κυβέρνησης και την κατάργηση κάθε μνημονιακής πολιτικής και μέτρου.

(στη δημιουργία αυτού του μετώπου, καθοριστικός θα πρέπει να είναι ο πολιτικός ρόλος που θα οφείλουν  να αναλάβουν οι πολιτικές δυνάμεις της αριστεράς , θέτοντας τα θέματα της παιδείας και της εργασίας σαν πρωταρχικό στην πολιτική τους ατζέντα και αναλαμβάνοντας ταυτόχρονα ανάλογες πολιτικές πρωτοβουλίες.)

  1. δημιουργία απεργιακών ταμείων αλλά και σύνδεση με τις δομές αλληλεγγύης που αναπτύσσονται σε όλη τη χώρα.

…(+3)…

Θα ήταν αυτονόητο να αναφερθεί σαν απαραίτητη προϋπόθεση η συνειδητοποίηση από όλους τους συντρόφους ,όλων των παρατάξεων της εκπαιδευτικής αριστεράς, της σοβαρότητας και κρισιμότητας ενός τέτοιου εγχειρήματος. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει χώρος πια για μικροκομματικές λογικές, προσωπικές ή παραταξιακές φιλοδοξίες, ηγεμονισμούς και καπελώματα. Μόνο η συντροφική και ισότιμη σχέση μπορεί να δημιουργήσει εκείνο το συνδικαλιστικό πλαίσιο που θα τροφοδοτήσει μετωπικές πρακτικές μέσα και έξω από τον κλάδο και πρωτοβουλιακές κινήσεις απαραίτητες για την άρση των λογικών ανάθεσης. Κοινές πρωτοβουλίες ,ακόμη και κοινές συνεδριάσεις παρατάξεων και σχημάτων , δεν θα πρέπει να αποτελούν ταμπού στην εποχή της ολομέτωπης επίθεσης του κεφαλαίου. Από την άλλη είναι επίσης αυτονόητο ότι ένας τέτοιος αγώνας  δε μπορεί  να αποτελεί υπόθεση πεφωτισμένων πρωτοποριών ,αλλά της μεγάλης πλειοψηφίας του κλάδου.

Βασικός μας αντίπαλος δεν είναι μόνο ο κακός μας εαυτός. Ούτε μόνο το Υπουργείο παιδείας, τα αστικά media , η τρικομματική λερναία Ϋδρα. Αντίπαλός μας είναι και η σχεδόν παγιωμένη λογική της ανάθεσης , που διατρέχει όχι μόνο τον κλάδο ,αλλά το σύνολο της κοινωνίας. Λογική που στο δικό μας κλάδο , έχει σταθερό σύμμαχο τον κατακερματισμό , το φόβο, την έλλειψη ελπίδας, την (δικαιολογημένη, μετά από τη χρόνια παραλυτική πολιτική του κυβερνητικού συνδικαλισμού) απαξίωση του συνδικαλισμού.

Το συνδικαλιστικό κίνημα στο χώρο της εκπαίδευσης , έχει κρίσιμο και ειδικό βάρος στο εργατικό κίνημα της χώρας. Όχι μόνο για λόγους αριθμητικούς(ΟΛΜΕ και ΔΟΕ συγκεντρώνουν μαζί πάνω από 150.000 εργαζόμενους με την ΟΛΜΕ να αποτελεί την μεγαλύτερη Ομοσπονδία της χώρας). Ούτε μόνο για λόγους υποκειμενικούς( οι δυνάμεις της αριστεράς στο σύνολό τους είναι πλειοψηφικές ). Έχει κρίσιμο και ειδικό βάρος γιατί στη συγκυρία αποκτά και επιπλέον προϋποθέσεις να αποτελέσει τον αδύνατο κρίκο της μνημονιακής επέλασης. Στα ήδη εφαρμοζόμενα  μέτρα της οικονομικής περιθωριοποίησης , με τις μειώσεις μισθών όλους και ειδικά για τους νέους συναδέλφους στο 45%, έρχονται να προστεθουν και όλα εκείνα τα βάρβαρα μέτρα που προαναφέρθηκαν (αξιολόγηση, μετακινήσεις ανά την επικράτεια, πειθαρχικά Νταχάου και απολύσεις), μέτρα λίγο –πολύ κοινά για όλο το Δημόσιο , που ειδικά όμως στο χώρο της εκπαίδευσης , πέρα από τους αριθμητικούς και υποκειμενικούς λόγους έχουν και ένα ακόμη σημαντικό λόγο ανάσχεσης. Και αυτός ο λόγος είναι το ίδιο το σχολείο ως χώρος ,αντικειμενικά ,καθημερινού κοινωνικού κυττάρου.

Το σχολείο, η κάθε μονάδα, μπορεί αντικειμενικά να αποτελέσει ένα κύτταρο, το πεδίο κοινού αγώνα εκπαιδευτικών, μαθητών ,γονέων, τοπικής κοινωνίας(ειδικά στην επαρχία ). Η ανάπτυξη δομών αλληλεγγύης , πρωτοπόρα , με άξονες τα σχολεία, πιστοποιεί  αυτή τη δυνατότητα. Δυνατότητα που μάλλον έχει υποτιμήσει η εκπαιδευτική αριστερά. Η μεγάλη εφεδρεία ενός κινήματος διαρκείας στο χώρο της εκπαίδευσης θα είναι ακριβώς ο χώρος του σχολείου , σαν ο κατ΄εξοχήν κοινωνικός, μετωπικός χώρος.

Σχολεία κοινού αγώνα καθηγητών ,μαθητών ,γονέων, με κοινά αιτήματα, με την ανάπτυξη πολύμορφων δράσεων. Σχολεία όχι κλειστά λόγω απεργίας, αλλά ανοιχτά στην κοινωνία. Σχολεία που θα αποτελούν έμπρακτη έκφραση μιας νέας πολιτικοποίησης και ριζοσπαστικοποίησης της νεολαίας, κόντρα στο νεοναζιστικό φαινόμενο. Σχολεία σημείο αναφοράς της τοπικής κοινωνίας, πρωτοβάθμιων σωματείων της περιοχής, κινήσεων πολιτών, αλληλέγγυων δομών. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που το κίνημα στην εκπαίδευση (ειδικά τη δευτεροβάθμια), μπορεί να αποτελέσει τη σπίθα στον κάμπο.

5.  Το συνειδητό και το αυθόρμητο(αντί επιλόγου)

 

Το αυθόρμητο λαϊκό στοιχείο ,που τροφοδότησε τις κινητοποιήσεις στις πλατείες και στις παρελάσεις την προηγούμενη περίοδο , έχει κάνει τον ιστορικό του κύκλο. Τα φαινόμενα στην ιστορία δεν επαναλαμβάνονται ,παρά μόνο σαν φάρσες. Ήρθε η ώρα του συνειδητού. Η μνημονιακή συγκυβέρνηση, στην όποια της παραλλαγή ή εναλλακτική, δεν θα παραδώσει σαν ώριμο φρούτο την κυβέρνηση. Θα εξαντλήσει κάθε περιθώριο(ακόμη και οριακής εκτροπής), για να συνεχίσει να εκτελεί το συμβόλαιο θανάτου. Μόνη ελπίδα αποτελεί η ταξική ανασυγκρότηση του εργατικού, συνδικαλιστικού κινήματος,  μέσω της ανάπτυξης εργατικών αγώνων, μέσω της οικοδόμησης μεγάλων κοινωνικών συμμαχιών, μέσω της ενίσχυσης των διαδικασιών βάσης και έχοντας προσανατολισμό στη βαθύτερη πολιτικοποίηση των αγώνων, δινοντάς τους χαρακτηριστικά ρήξης και ανατροπής κάθε μνημονιακής πολιτικής.

Αθήνα, Γενάρης 2013

 

Advertisements