Εργασιακά και νέο μνημόνιο

Posted on Updated on


Σχολιασμός των ρυθμίσεων που αφορούν στην αγορά εργασίας και τα εργασιακά δικαιώματα

Με βάση το κείμενο της δήλωσης προθέσεων για την νέα δανειακή σύμβαση

Οι δεσμεύσεις που αναλαμβάνει το ελληνικό κράτος έναντι των δανειστών μεταφράζονται σε μια δέσμη μέτρων, τα οποία ολοκληρώνουν σε μεγάλο βαθμό την διαδικασία ραγδαίας απορρύθμισης της εργατικής νομοθεσίας του ιδιωτικού τομέα και μείωσης της απασχόλησης στον δημόσιο τομέα.

Υπό την έννοια αυτή δεν περιλαμβάνει μόνον ρυθμίσεις, οι οποίες προσβλέπουν ευθέως στην συρρίκνωση του μισθολογικού κόστους (άμεσου και έμμεσου), αλλά και θεσμική φύσης μέτρα, τα οποία καθιστούν την αγορά εργασίας εν γένει πιο ευέλικτη.

Α. Δημόσιος τομέας

Από το σύνολο του κειμένου τα μέτρα που πλήττουν τους εργαζομένους στον δημόσιο τομέα είναι τα εξής:

Μειώσεις στις αποδοχές μέσα από την επανεξέταση του ενιαίου μισθολογίου και την αναθεώρηση των όρων που διέπουν τις προαγωγές των υπαλλήλων. Μειώσεις στις αποδοχές θα γίνουν και για τα ειδικά καθεστώτα (δικαστές, διπλωμάτες, αστυνομία).

Μείωση του προσωπικού στον δημόσιο τομέα μέσα: α) από τον περιορισμό των προσλήψεων και β) τον αυξημένο αριθμό αποχωρήσεων ανεξάρτητα από ειδικό καθεστώς απασχόλησης. Ο απώτερος στόχος της μείωσης των συνολικά απασχολούμενων στον δημόσιο τομέα κατά 150.000 άτομα την περίοδο 2011-2015 παραμένει.

α) σε σχέση με την πρώτη διάσταση διατηρείται το μέτρο των προσλήψεων/ αποχωρήσεων σε 1 προς 5 και αναμένονται περιορισμοί στον αριθμό των νέο-εισερχομένων σε όλες τις σχολές, οι οποίες εγγυώνται την αυτόματη πρόσληψη στο δημόσιο.

β) σε σχέση με την δεύτερη διάσταση, κατ’ αρχήν, εξαγγέλλεται η αποχώρηση μέσω εργασιακής εφεδρείας (ή και προσυνταξιοδοτικής διαθεσιμότητας) 15.000 ΙΔΑΧ και μονίμων υπαλλήλων μέχρι το τέλος του 2012 ως υπεράριθμων και διαμέσου της λειτουργικής αναθεώρησης της δημόσιας διοίκησης («κλείσιμο, συγχώνευση, συρρίκνωση κρατικών οντοτήτων»).

Επιπλέον, αυξάνεται η εργασιακή εφεδρεία ετησίως και εξαλείφονται όλες οι κενές θέσεις στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης του δημοσίου τομέα. Συνεπώς: οι εξαγγελίες αυτές θα πρέπει να αξιολογηθούν σε συνδυασμό με το βασικό άρθρο 35 του Ν. 4024/2011, που αφορά στην μεταρρύθμιση όλου του δημόσιου τομέα, έτσι ώστε με κριτήριο τα συμπεράσματα ερευνών, που θα εκπονούν δήθεν ανεξάρτητοι επιστημονικοί φορείς (του εξωτερικού πιθανόν) θα κλείνουν υπηρεσίες και θα απολύονται δημόσιοι υπάλληλοι αδιακρίτως τους επόμενους μήνες! Άρα τα νούμερα που δίδονται σήμερα είναι απολύτως ενδεικτικά!!

Ταυτόχρονα, εξαγγέλλεται η μείωση των υπαλλήλων ΙΔΟΧ που στην ουσία μεταφράζεται σε απολύσεις, αφού συνήθως οι άνθρωποι αυτοί απασχολούνται μέσω ευέλικτων μορφών απασχόλησης επί σειρά ετών σε συγκεκριμένους οργανισμούς του δημοσίου ή των ΟΤΑ.

Β. Ιδιωτικός τομέας

Υπό την δημοκρατική απειλή προς τα συνδικάτα «βρείτε τα με τους εργοδότες ή νομοθετώ» και στο όνομα της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας επιβάλλονται ραγδαίες μειώσεις συνολικά για τις αποδοχές στον ιδιωτικό τομέα και θεσμικά μέτρα που στο σύνολό τους καταργούν οριστικά το μεγαλύτερο μέρος της συλλογικής εργατικής νομοθεσίας.

Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι οι νέες αλλαγές στον σύστημα του ΟΜΕΔ σε συνδυασμό με όλα όσα έχουν σχετικά ψηφιστεί τα προηγούμενα δύο χρόνια επηρεάζουν άμεσα τα μισθολογικά και τα θεσμικά ζητήματα των εργασιακών σχέσεων οδηγώντας μεγάλο αριθμό μέχρι πρόσφατα καλυπτόμενων από κάποια ΣΣΕ στην αγκαλιά της ΕΓΣΣΕ, η οποία αλλοιώνεται σημαντικά. Ειδικότερα:

α) αόριστης διάρκειας σσε πλέον δεν επιτρέπονται. Θεσπίζεται ως ανώτατη διάρκεια των σσε  (προφανώς και για τις ισχύουσες σσε) τα τρία χρόνια, ενώ το αργότερο εντός ενός έτους από την ψήφιση του νόμου λήγουν όλες οι σσε. Αυτό σημαίνει ότι ανατρέπονται άμεσα ή εν πάση περιπτώσει εντός σύντομου χρονικού διαστήματος (δεδομένου ότι οι σε ισχύ σήμερα σσε είναι συνήθως ετήσιας ή διετούς διάρκειας) όλες οι προστατευτικές ρυθμίσεις των επιχειρησιακών και κυρίως των κλαδικών σσε. Σύμφωνα με την διατύπωση του κειμένου το ίδιο ισχύει και για την ΕΓΣΣΕ.

β) με την λήξη της διάρκειας μιας σσε και εφόσον δεν υπάρχει νέα συμφωνία μεταξύ εργαζομένων (συνδικάτων και ενώσεων προσώπων) και εργοδοτών (ή εργοδοτικών ενώσεων) αντίστοιχα, η παύση των κατοχυρωμένων δικαιωμάτων κλιμακώνεται ως εξής:

μετά από τρεις μήνες ισχύουν μόνον οι βασικοί μισθοί και τρία επιδόματα (εκπαίδευσης, οικογενειακής κατάστασης και επικινδυνότητας),

μετά από έξη μήνες διατηρούνται μόνον οι βασικοί μισθοί και τα επιδόματα εκπαίδευσης,

μετά από εννέα μήνες ισχύει μόνον ο βασικός μισθός μέχρι να αντικατασταθεί από σσε ή ατομική συμφωνία.

Συνεπώς η «μετενέργεια» των σσε λαμβάνει επισήμως τέλος, στην πραγματικότητα από την λήξη της σσε εργασίας (άρα για πολλούς εργαζόμενους πολύ σύντομα), με συνέπεια την δραματική μείωση των εισοδημάτων τους. Παράλληλα, η παράλληλη αναφορά στο πάγωμα των ωριμάνσεων (τριετίες κλπ) συνεπάγεται και κλείδωμα των αποδοχών στα επίπεδα, στα οποία καταλήγουν μετά την λήξη των σσε.

Με άλλα λόγια η εργοδοτική πλευρά θα μπορεί πλέον να εκβιάζει νόμιμα τους εργαζόμενους με την αποδοχή των συμφωνιών που προτείνει στην βάση του διλήμματος «συλλογική ρύθμιση ή ατομική διαπραγμάτευση με μισθούς και όρους Πακιστάν». Στην πραγματικότητα η εργοδοτική πλευρά δεν υποχρεούται να συνάψει κανενός είδους σσε και επιπλέον δεν «κινδυνεύει» πλέον καθόλου από την έκδοση μιας διαιτητικής απόφασης, εφόσον η προσφυγή στην διαιτησία κατ’ ουσία καταργείται.

δ) καταργείται η υποχρεωτική αποδοχή αιτήματος για διαιτησίας εφόσον δεν συνυποβάλλεται και από τις δύο πλευρές. Αυτό σημαίνει ότι οι περιπτώσεις προσφυγής στον ΟΜΕΔ θα είναι εξαιρετικά σπάνιες και όταν αυτό συμβεί δεν θα παράγει αποτελέσματα παρά μόνον για τον βασικό μισθό, λαμβανομένων υπόψη μάλιστα των «οικονομικών και των χρηματοπιστωτικών ζητημάτων». Πιθανόν να τεθεί αυτόματη ρήτρα αναπροσαρμογής του ύψους των βασικών μισθών σε συνδυασμό με άλλα οικονομικά μεγέθη.

ε) η με κάθε τρόπο συρρίκνωση της προστασίας που παραδοσιακά απορρέει από μια κλαδική σσε (οι οποίες με την υλοποίηση αυτών των μέτρων θα αποτελούν είδος υπό εξαφάνιση) ή ακόμη και από μια επιχειρησιακή υποβαθμίζει εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους στα οριζόμενα στην ΕΓΣΣΕ.

Όμως, πλέον, όλα τα επίπεδα αποδοχών που περιγράφονται στο κείμενο της ΕΓΣΣΕ συρρικνώνονται κατά 20% και παγώνουν ακριβώς στα νέα αυτά επίπεδα καθ’ όλη την διάρκεια του προγράμματος. Αυτό σημαίνει φυσικά ότι η αύξηση 2,7% από 1ης Ιουλίου 2012, όπως προβλέπεται από το κείμενο της σε ισχύ ΕΓΣΣΕ δεν θα ισχύσει. Αυτό το οποίο αναφέρεται στην συνέχεια της δήλωσης προθέσεων σχετικά με μια συμφωνία των κοινωνικών ανταγωνιστών αναφορικά με την εξάλειψη των αυτόματων αυξήσεων αφορά μόνον στις τριετίες και στα άλλα επιδόματα επί των παγωμένων πλέον και μειωμένων κατωτάτων ορίων της ΕΓΣΣΕ.

στ) αναστέλλεται επίσης η καταβολή του 13ου και του14ου μισθού για την διετία 2012-2013 (μέχρι την οριστική κατάργησή τους), αλλά η διατύπωση αφήνει να εννοηθεί ότι προφανώς η εν λόγω ρύθμιση δεν θα αφορά αυτούς που αμείβονται με την ΕΓΣΣΕ λόγω των μειώσεων 20% που επιβάλλονται σε αυτές.

ζ) ελευθέρα  επιτρεπτή με μονομερή απόφαση του εργοδότη γίνεται επίσης η μετατροπή της πλήρους απασχόλησης σε μερική, αλλά και η εναλλαγή των δύο καθεστώτων (πλήρους-μερικής), όπως ακριβώς ισχύει εδώ και μήνες για μια σειρά άλλων ευέλικτων μορφών απασχόλησης (εκ περιτροπής, διαθεσιμότητα κλπ).

η) η εξαιρετικά κακώς διατυπωμένη παράγραφος που αφορά στην αφαίρεση της θητείας σε όλες τις παραδοσιακές συμβάσεις σε όλες τις εταιρείες ερμηνεύεται σαν αυτόματη μετατροπή όλων των καθεστώτων απασχόλησης στις ΔΕΚΟ και στην εξομοίωσή τους με τον γενικό κανόνα των συμβάσεων εργασίας αορίστου χρόνου που ισχύουν στον υπόλοιπο/ αυθεντικό ιδιωτικό τομέα. Μια τέτοια μετατροπή δεν θα αφορά μόνον στην διάρκεια και στην δυνατότητα πρόωρης λήξης των συμβάσεων των εργαζομένων στις ΔΕΚΟ (κοινού δικαίου απόλυση) αλλά και στον εναρμονισμό όλων των υπολοίπων όρων εργασίας και των αποδοχών με τα νέα ισχύοντα στην ελληνική αγορά εργασίας.

θ) σε ότι αφορά στο μη μισθολογικό κόστος δεσπόζουν η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και ο εναρμονισμός της φορολογίας της μισθωτής εργασίας με χαμηλότερα επίπεδα ως αυτά ισχύουν σε άλλες χώρες της Ευρώπης.

ι) η απελευθέρωση των επαγγελμάτων επεκτείνεται ενώ καταργούνται οι ελάχιστες αμοιβές των έμμισθων δικηγόρων, των μισθωτών δηλαδή νομικών ανεξάρτητα από φορέα ή εργοδότη νομικό ή φυσικό πρόσωπο (άρα και σε δικηγορικές εταιρείες και σε ιδιώτες δικηγόρους-εργοδότες).

κ) τα υπόλοιπα μέτρα που ακούγονται στα ΜΜΕ και κυκλοφορούν στο περιεχόμενο ανυπόγραφων σημειωμάτων στο διαδίκτυο σχετικά με παρεμβάσεις στο καθεστώς απασχόλησης για τους νέους κάτω των 25 ετών κλπ, δεν αναφέρονται στο κείμενο των δηλώσεων προθέσεων που κυκλοφορεί ως επίσημο προσχέδιο διαπραγμάτευσης. Επίσης μέχρι αυτήν την στιγμή δεν έχει δημοσιευτεί και το σχέδιο της νομοθετικής πράξης που θα συγκεκριμενοποιεί επίσημα τις εν λόγω εξαγγελίες…

 

Advertisements