Συντάξεις και νέο μνημόνιο

Posted on Updated on


 

Σχολιασμός των ρυθμίσεων που αφορούν στην κοινωνική ασφάλιση και κοινωνική προστασία

Με βάση το κείμενο της δήλωσης προθέσεων για την νέα δανειακή σύμβαση

Οι ριζικές ανατροπές στα εργασιακά δικαιώματα (ανατροπές από το πρώτο Μνημόνιο, τις αναθεωρήσεις του, το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα και οι προβλεπόμενες στο σχέδιο του Μνημονίου 2) καθιστούν την ύπαρξη της κοινωνικής ασφάλισης οικονομικά αδύνατη, αν και όλο και πιο αναγκαία κοινωνικά.

Οι συντάκτες του σχεδίου Μνημονίου 2 φαίνεται ότι αποδέχονται και σχεδιάζουν μεθοδικά μία πρωτοφανή μετάβαση από ένα σύστημα κοινωνικής ασφάλισης σε ένα μοντέλο προνοιακής κρατικής φιλανθρωπίας.

Όλες οι επιμέρους προβλέψεις του κειμένου συντείνουν προς αυτή τη λογική, τη λογική της άμεσης κατάρρευσης του ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης και του επανασχεδιασμού του υπέρ των εργοδοτών και της ιδιωτικής ασφάλισης.

Η ανατροπή αυτή δρομολογείται σε  3 βασικούς άξονες :

Α. Tη συνέχιση της μεθοδευμένης ελαχιστοποίησης των εσόδων του ασφαλιστικού συστήματος

Α1. Ποσοστιαία μείωση των ασφαλιστικών εισφορών

Για να βοηθήσουν στη μείωση του “μη μισθολογικού κόστους” θα μειωθούν τα ποσοστά ασφαλιστικών εισφορών για το ΙΚΑ κατά 2%. Ο έμμεσος μισθός στην Ελλάδα είναι όντως επιβαρυμένος με υψηλά ποσοστά ασφαλιστικών εισφορών αλλά το συνολικό ποσό ασφαλιστικών εισφορών ως ποσοστό του ΑΕΠ (13,1% για το 2010) παραμένει κάτω από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (13,9% για το 2010) και της Ευρωζώνης (15,6% για το 2010)[1].

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι πάγια πρακτική της πολιτείας ήταν να αντιμετωπίζει την εισφοροδιαφυγή με αύξηση των ποσοστών ασφαλιστικών εισφορών αντί να καταπολεμά την εισφοροδιαφυγή. Η πρακτική αυτή καταλήγει ακόμα να “τιμωρεί” τους συνεπείς και να “επιβραβεύει” τους παράνομους εργοδότες, κατανέμοντας ακόμα πιο ανισομερώς το βάρος της χρηματοδότησης του ασφαλιστικού συστήματος χωρίς να αυξάνει τα συνολικά έσοδα του ασφαλιστικού συστήματος. Παρόλα αυτά, σε συνθήκες κρίσης από μόνη της η μείωση των ποσοστών ασφαλιστικών εισφορών θα καταφέρει μόνο να στερήσει έσοδα τους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης ακριβώς επειδή η μείωση των ποσοστών ασφαλιστικών εισφορών πρέπει λογικά να ακολουθεί την συστηματική καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής.

Α2. Μείωση των ασφαλιστικών εισφορών μέσω μείωσης των μισθών

Όπως αναφέρει και ο Σ. Ρομπόλης “απώλειες ύψους 2,2 δισ. ευρώ εκτιμάται ότι θα έχουν τα ασφαλιστικά ταμεία από τη μείωση των κατώτερων αμοιβών κατά 20% και την ανάλογη μείωση των εισφορών”[2] και για αυτή τη μείωση δεν προβλέπεται κανένα αντισταθμιστικό μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος.

Α3. Μη δέσμευση για ποσοτικοποιημένη καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής

Είναι εξοργιστική η διατύπωση ότι “”ελπίζουμε (!) οι βελτιώσεις στις εισπράξεις να μπορέσουν να το χρηματοδοτήσουν αλλά είμαστε προετοιμασμένοι να κάνουμε πρόσθετες προσαρμογές εισοδήματος και δαπάνης εάν χρειαστεί” (σελ. 34).

Β. Τη συνεχή μείωση κοινωνικών δαπανών κύριας και επικουρικής ασφάλισης, αλλά και άλλων κοινωνικών επιδομάτων

Β1. Μέτρα συμψηφισμού : όχι εναλλακτικά έσοδα αλλά πρόσθετες περικοπές

Για να διατηρηθεί η λογιστική ισορροπία των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης από τις παραπάνων προβλέψεις για μείωση εσόδων, δεν προβλέπεται κανένας νέος πόρος ισοδυνάμου ή μη αποτελέσματος. Αντίθετα, ορίζεται ότι  το έλλειμμα από τη μείωση των ποσοστών “θα το χρηματοδοτήσουμε κόβοντας τις δαπάνες κοινωνικής ασφάλισης που δεν έχουν προτεραιότητα”(σελ. 34).

Β2. Συνολική πολιτική μειώσεων

Στο σχέδιο υπό εξέταση δεν περιλμβάνεται καμμία πρόβλεψη για τις απώλειες εσόδων που θα προκύψουν από τις μειώσεις όλων των μισθών, μέσω της μείωσης του κατώτατου μισθού. Αυτό που δεν αναφέρεται είναι ότι με την πολιτική αυτή δεν κινδυνεύουν άμεσα μόνο οι επικουρικές συντάξεις αλλά και οι κύριες συντάξεις και όλες οι κοινωνικοασφαλιστικές παροχές.

Σχεδιάζεται η αναμόρφωση των παροχών ώστε η προστασία να αφορά μόνο τους πιο ευπαθείς από τους φτωχούς εργαζόμενους/ανέργους με τεχνικές στόχευσης. Για να επιτευχθεί αυτό θα επανεξεταστούν εκ του μηδενός όλα τα προνοιακά επιδόματα “με στόχο 5% του ΑΕΠ σε πρόσθετες αποταμιεύσεις” (σελ.11).

Στο πλαίσιο αυτό η υποτιθέμενη κόντρα για τις επικουρικές συντάξεις και η αναζήτηση εναλλακτικών περικοπών 350 εκ. Ευρώ είναι προφανώς καθαρά επικοινωνιακού χαρακτήρα.

Γ. Την κρατικοποίηση του μηχανισμού συλλογής εισφορών

Προβλέπεται μεταξύ άλλων η σταδιακή ενοποίηση των μηχανισμών συλλογής ασφαλιστικών εισφορών και κρατικής φορολογίας (σελ. 19). Η τάση ενοποίησης των μηχανισμών ελέγχου και είσπραξης όλων των δημόσιων επιβαρύνσεων είναι ένα μοντέλο που προωθεί συστηματικά η Παγκόσμια Τράπεζα και το ΔΝΤ ως βέλτιστο μοντέλο προς εξαγωγή.


[1]    Τελευταία ενημέρωση στοιχείων Eurostat 07/02/2012

Advertisements