Η Ελλάδα παρουσιάζει το υψηλότερο ποσοστό φτώχειας στην ΕΕ-15 (ενδιαφέροντα στοιχεία από έρευνα του ΙΝΕ της ΓΣΕΕ)

Posted on Updated on


Τα 2/5 περίπου των κατοίκων της Ελλάδας αντιμετωπίζουν συνθήκες διαβίωσης αντίστοιχες με αυτές του φτωχότερου 1/10 του πληθυσμού της Δανίας

Οι περισσότερες αναλύσεις, όπως και οι επίσημες συγκρίσεις του ποσοστού φτώχειας μεταξύ των χωρών της ΕΕ, στηρίζονται σε εθνικές γραμμές σχετικής φτώχειας, δηλαδή στον προσδιορισμό του ορίου της φτώχειας με βάση το εισόδημα της κάθε χώρας. Οι γραμμές αυτές φτώχειας δεν λαμβάνουν υπόψη τις μεγάλες διαφορές στο ύψος τους μέσου εισοδήματος μεταξύ των χωρών με αποτέλεσμα οι αντίστοιχες συγκρίσεις να συσκοτίζουν τις πραγματικές διαφορές στο επίπεδο διαβίωσης μεταξύ των κατοίκων που ζουν σε διαφορετικές χώρες. Στο παραπάνω διάγραμμα παρατίθενται τα ποσοστά φτώχειας των χωρών της ΕΕ-15 κάνοντας χρήση του ορίου φτώχειας της Δανίας και προσαρμόζοντας το εισόδημα της κάθε χώρας με βάση την αγοραστική του δύναμη. Υιοθετώντας ένα κοινό όριο φτώχειας στη συγκριτική ανάλυση αποκαλύπτονται οι τεράστιες διαφορές που υπάρχουν στο επίπεδο διαβίωσης των κατοίκων της ΕΕ. Διαπιστώνεται ότι το ποσοστό του πληθυσμού που ζει σε συνθήκες φτώχειας στις χώρες της νοτίου Ευρώπης σε σχέση με τις χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης είναι αρκετά υψηλότερο από αυτό που προκύπτει με βάση τις εθνικές γραμμές φτώχειας. Το 37,9% των κατοίκων στην Ελλάδα και το 53,6% στην Πορτογαλία διαβιώνουν σε συνθήκες αντίστοιχες με αυτές που διαβιώνει μόλις το 11,8% των φτωχότερων Δανών ή το 8,8% των φτωχότερων Ολλανδών.

Η Ελλάδα έχει ένα από τα λιγότερο αποτελεσματικά συστήματα κοινωνικής προστασίας στην ΕΕ-15

Στο παραπάνω διάγραμμα παρουσιάζονται τα στοιχεία που αφορούν το δείκτη σχετικής αποτελεσματικότητας που έχουμε κατασκευάσει με βάση τη σχέση των δαπανών για κοινωνική προστασία και της φτώχειας. Οι χώρες με υψηλότερη τιμή στον συγκεκριμένο δείκτη επιτυγχάνουν χαμηλότερο ποσοστό φτώχειας δαπανώντας τα ίδια ποσά για κοινωνική προστασία (ως ποσοστό του ΑΕΠ). Με βάση τα στοιχεία αυτά η Ελλάδα εμφανίζεται ως μία από τις περισσότερο αναποτελεσματικές χώρες της ΕΕ-15 στην αξιοποίηση των δαπανών για κοινωνική προστασία. Οι μόνες χώρες που εμφανίζουν χαμηλότερη αποτελεσματικότητα από τη χώρα μας είναι η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Αυτό το γεγονός αντανακλά βασικά δομικά χαρακτηριστικά του συστήματος κοινωνικής προστασίας στην Ελλάδα, το οποίο χαρακτηρίζεται από υψηλή πόλωση, διαφθορά, έλλειψη διαφάνειας, περιορισμό των καθολικών παροχών και υψηλή γραφειοκρατία. Χαμηλή αποτελεσματικότητα παρουσιάζουν το Ηνωμένο Βασίλειο (που είναι ο βασικότερος εκπρόσωπος του φιλελεύθερου κοινωνικού κράτους στην ΕΕ-15) και οι χώρες της νοτίου Ευρώπης (κυρίως Ελλάδα, Ιταλία και Πορτογαλία). Αντίθετα, την υψηλότερη αποτελεσματικότητα εμφανίζουν οι χώρες που έχουν αναπτύξει σοσιαλδημοκρατικά συστήματα κοινωνικής προστασίας, τα οποία χαρακτηρίζονται από καθολικές παροχές, που απευθύνονται στα άτομα, χωρίς έλεγχο των πόρων των δικαιούχων. Η Ιρλανδία παρουσιάζει επίσης υψηλές τιμές στο δείκτη σχετικής αποτελεσματικότητας. Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι στη συγκεκριμένη χώρα οι δαπάνες για κοινωνική προστασία ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι πολύ χαμηλότερες (17,9%) σε σχέση με τον μέσο όρο στην ΕΕ-15 (27,5%). Αυτό εξ ορισμού δημιουργεί την τάση για υψηλότερες τιμές στο δείκτη σχετικής αποτελεσματικότητας, ο οποίος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος σε παρατηρήσεις που απέχουν πολύ από τον μέσο όρο των χωρών της ΕΕ-15.

Το ποσοστό φτώχειας παραμένει σταθερά υψηλό στην Ελλάδα τις τελευταίες δύο δεκαετίες

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, οπότε έχουμε συγκρίσιμα δεδομένα σε ετήσια βάση, το ποσοστό φτώχειας στην Ελλάδα παρέμεινε διαχρονικά αμετάβλητο γύρω στο 20%-21%. Οι μικρές διακυμάνσεις που παρατηρούνται την περίοδο αυτή δεν προσδιορίζουν κάποια σαφή τάση. Την ίδια περίοδο, το μέσο ποσοστό φτώχειας στην ΕΕ-15 κυμάνθηκε σε αρκετά χαμηλότερα επίπεδα, γύρω στο 16%. Παρά τους ιδιαίτερα υψηλούς ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης αυτής της περιόδου αλλά και τη σημαντική άνοδο των δαπανών για κοινωνική προστασία (ως % του ΑΕΠ), η Ελλάδα δεν κατόρθωσε να μειώσει τα ποσοστά φτώχειας στον πληθυσμό της. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ποσοστό φτώχειας που αποτυπώνεται στο παραπάνω διάγραμμα υπολογίζεται με βάση τον ευρέως χρησιμοποιούμενο ορισμό της Eurostat. Σύμφωνα με τον ορισμό αυτό ένα άτομο θεωρείται φτωχό όταν το ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημά του είναι χαμηλότερο από το 60% του διάμεσου ισοδύναμου εισοδήματος των κατοίκων της χώρας στην οποία ζει.

Η Ελλάδα παρουσιάζει το υψηλότερο ποσοστό φτώχειας στην ΕΕ-15

Το διάστημα 1994-2009, στην Ελλάδα καταγράφεται το υψηλότερο ποσοστό φτώχειας (20,4%) μεταξύ των χωρών της ΕΕ-15. Η ομαδοποίηση των χωρών με βάση το σύστημα κοινωνικής προστασίας που έχουν αναπτύξει είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική για τη σύγκριση των ποσοστών φτώχειας μεταξύ των χωρών. Τα χαμηλότερα ποσοστά φτώχειας εμφανίζονται στις χώρες με σοσιαλδημοκρατικό κοινωνικό κράτος (κυρίως σκανδιναβικές), όπου το σύστημα κοινωνικής προστασίας χαρακτηρίζεται από γενναιόδωρες και καθολικού χαρακτήρα παροχές που δίνονται χωρίς έλεγχο των πόρων των δικαιούχων και χρηματοδοτούνται μέσω υψηλής φορολογίας. Χαμηλή επίσης φτώχεια παρουσιάζουν και οι χώρες της ηπειρωτικής Ευρώπης με συντηρητικό-κορπορατιστικό καθεστώς, το οποίο χαρακτηρίζεται από σχετικά γενναιόδωρες παροχές, ενώ το δικαίωμα σε αυτές καθορίζεται από την κοινωνικοεπαγγελματική θέση του ατόμου. Αντιθέτως, τα υψηλότερα ποσοστά φτώχειας παρουσιάζουν οι χώρες τις νοτίου Ευρώπης και οι χώρες που έχουν αναπτύξει φιλελεύθερο κοινωνικό κράτος. Στο φιλελεύθερο κοινωνικό κράτος, που αναπτύχτηκε κυρίως στις αγγλοσαξονικές χώρες, η αγορά αναγνωρίζεται ως ο βασικός μηχανισμός αναδιανομής των πόρων. Το κράτος παρεμβαίνει για την προώθηση της κοινωνικής ευημερίας με στοχευμένες παροχές έπειτα από έλεγχο των πόρων των δικαιούχων, μόνο όταν η αγορά ή η οικογένεια αδυνατούν να καλύψουν τις βασικές ανάγκες των ατόμων. Τέλος, το σύστημα κοινωνικής προστασίας των χωρών της νοτίου Ευρώπης χαρακτηρίζεται από μεγάλα κενά, περιορισμένη καθολικότητα, υψηλή πόλωση και ανάπτυξη πελατειακών σχέσεων στην παροχή κοινωνικών επιδομάτων. Η οικογένεια και τα συγγενικά δίκτυα καλούνται να αναπληρώσουν τα κενά στην κοινωνική προστασία.

ΑΠΛΗ ΠΑΡΑΘΕΣΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ
Είναι φανερό ότι γίνεται χρήση ορισμένων στοιχείων με επιλογή που στοχεύει αποκλειστικά και μόνο στην πλήρη εξαθλίωση του λαού, στην υποτίμηση της εργασίας, στην υποθήκευση και το ξεπούλημα των πλουτοπαραγωγικών τομέων της χώρας.

Για το 2011 οι κατώτεροι μισθοί στις 14 χώρες της Ευρωζώνης, διαμορφώθηκαν ως εξής:
1. Λουξεμβούργο: 1.757,56 ευρώ
2. Βέλγιο: 1.498,87 ευρώ
3. Ιρλανδία: 1.499,93 ευρώ
4. Ολλανδία: 1.424,40 ευρώ
5. Γαλλία: 1.365 ευρώ
6. Αυστρία: 1.000 ευρώ
7. Κύπρος: 909 ευρώ
8. Ελλάδα: 739,56 ευρώ
9. Μάλτα: 664,95 ευρώ
10. Ισπανία: 641,50 ευρώ
11. Σλοβενία: 530 ευρώ
12. Πορτογαλία: 485 ευρώ
13. Σλοβακία: 317 ευρώ
14. Εσθονία: 278,02 ευρώ

Όμως
Η σύγκριση των χωρών όσον αφορά το βιοτικό τους επίπεδο είναι δυνατή μέσω της μέτρησης των τιμών ορισμένων αγαθών και υπηρεσιών σε κάθε χώρα σε σχέση με το εισόδημα, με την εφαρμογή ενός κοινού τεχνητού νομίσματος που ονομάζεται «μονάδα αγοραστικής δύναμης» (ΜΑΔ). Η σύγκριση του κατά κεφαλή ΑΕΠ σε ΜΑΔ παρέχει μια εικόνα του βιοτικού επιπέδου σε όλη την ΕΕ.
15. Κατά κεφαλή ΑΕΠ σε ΜΑΔ – 2009
Χώρα Κατά κεφαλή ΑΕΠ σε ΜΑΔ
Λουξεμβούργο 268
Ιρλανδία 131
Κάτω χώρες 130
Αυστρία 124
Σουηδία 120
Δανία 117
Γερμανία 116
Βέλγιο 115
Φινλανδία 110
Γαλλία 107
Ισπανία 104
Ιταλία 102
ΕΕ (27 χώρες) 100
Κύπρος 98
Ελλάδα 95
Σλοβενία 86
Τσεχική Δημοκρατία 80
Μάλτα 78
Πορτογαλία 78
Σλοβακία 72
Ουγγαρία 63
Εσθονία 62
Λιθουανία 53
Λεττονία 49

Βεβαίως θα πρέπει να γίνει αναφορά στην ανεργία
Η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία εκτιμά ότι το γενικό ποσοστό ανεργίας στην Ελλάδα ανήλθε το 2011 στο 19,2%, έναντι του 18,2% που ανακοίνωσε πρόσφατα η ΕΛΣΤΑΤ. Πρόκειται για νέο αρνητικό ρεκόρ, ενώ οι προβλέψεις συγκλίνουν στο ότι σύντομα θα σπάσει το «φράγμα» του 20%.

και στον πίνακα

Advertisements