Έξι σημεία για τις επιχειρούμενες αλλαγές στην εκπαίδευση

Posted on Updated on


Ημερομηνία δημοσίευσης: 07/10/2011

ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ*

Δεν μπορούμε να ερμηνεύσουμε τους κυρίαρχους σχεδιασμούς στην εκπαίδευση αν δεν κατανοήσουμε τους κυρίαρχους σχεδιασμούς στην οικονομία. Τα εκπαιδευτικά ζητήματα είναι πρωτίστως οικονομικά και στο πλαίσιο αυτό οφείλουμε ορισμένες παρατηρήσεις:

α. Πρώτα πρώτα για τη θέση της χώρας μας στην Ευρώπη, στον κόσμο, εντός του διεθνούς καπιταλιστικού καταμερισμού εργασίας. Η χώρα μας είναι μια χώρα εξαρτημένη οικονομικά και πολιτικά από τα ισχυρά ιμπεριαλιστικά σύνολα, Ε.Ε. και ΗΠΑ. Η συντριβή του πρωτογενούς τομέα και η αποβιομηχάνιση καθώς και ο προσανατολισμός στον τομέα των υπηρεσιών, κατά βάση στον τουρισμό, συνδέεται με ένα νήμα, ακριβώς με την εξάρτηση. Στο πλαίσιο αυτό ο μόνος στρατηγικός στόχος που μπορεί να αλλάξει τα πράγματα στη χώρα και τη ζωή μας δεν είναι άλλος από την αποτίναξη της διπλής κυριαρχίας, της αστικής τάξης και των ιμπεριαλιστικών δεσμών. Δύσκολα πράγματα, αλλά αναγκαία.

β. Για τις ρυθμίσεις της κυβέρνησης για το «νέο σχολείο», με τις οποίες συνεχίζεται η επιχείρηση για αλλαγές στη δομή και στο περιεχόμενο της σχολικής εκπαίδευσης. Το όλο πλαίσιο δένεται με ένα νήμα τόσο με εξυπηρέτηση των κατευθύνσεων του Δ’ κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης (ΕΣΠΑ) όσο, βεβαίως, και με τις γενικότερες αλλαγές που προωθούνται στην οικονομία και στις εργασιακές σχέσεις στο πλαίσιο της καπιταλιστικής κρίσης. Όλες τις αλλαγές μπορεί να τις βρει κανείς στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Αρχικής Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΕΠΕΑΕΚ) 2007-2013 (το οποίο έχει μονταριστεί με βάση το ΕΣΠΑ). Είναι σαφές ότι η εκπαιδευτική πολιτική της σημερινής κυβέρνησης είναι δεμένη με την εκπαιδευτική πολιτική της προηγούμενης, καθώς έχουν την ίδια κατευθυντήρια γραμμή.

γ. Οφείλουμε μια απάντηση σε ένα ερώτημα που μπαίνει συχνά: Τα μέτρα, οι ρυθμίσεις, οι αλλαγές στην εκπαίδευση ποια σχέση έχουν με την οικονομική κρίση; Θέλουμε να είμαστε ξεκάθαροι. Τα μέτρα και οι εκπαιδευτικές πολιτικές που «τρέχουν» σήμερα από το υπουργείο Παιδείας είναι επιδιώξεις, κατευθύνσεις, προσδοκίες και όνειρα των στρατηγών του κεφαλαίου, του Ευρωπαϊκού Διευθυντηρίου, του ΟΟΣΑ, των δύο αστικών κομμάτων, πολλά χρόνια πριν από την κρίση. Απλώς τώρα γίνεται προσπάθεια να υλοποιηθούν με την ευκαιρία της οικονομικής κρίσης. Αυτή η «ιερή συμμαχία» βρίσκει ευκαιρία να κάνει πραγματικότητα τα πιο νεοφιλελεύθερα όνειρά της, τα οποία προβάλλει άλλοτε ως μέτρα σωτηρίας για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης και άλλοτε σαν συνέπεια της οικονομικής κρίσης.

δ. Παρ’ όλη την υπερκατανάλωση εύηχων λέξεων και επιδέξιων λόγων, για να θολώσουν τις πραγματικές τους στοχεύσεις, οι κατευθύνσεις του κειμένου του υπουργείου Παιδείας είναι φανερές. Στοχεύουν στο βάθεμα του ιδιωτικοποιημένου, πειθαρχημένου, ευέλικτου και αποδοτικού στα κυρίαρχα συμφέροντα σχολείου, που θα παράγει εργατικό δυναμικό φτηνό, χωρίς δικαιώματα, αλλά καταρτισμένο με εκείνες τις χρηστικές δεξιότητες που απαιτεί το κεφάλαιο για αύξηση της κερδοφορίας του.

ε. Αν υπήρχε διαγωνισμός για εκείνους που άλλαζαν με την πιο μεγάλη μαεστρία το νόημα των λέξεων και των εννοιών, τότε το πρώτο βραβείο θα έπρεπε να απονεμηθεί στην ηγεσία του υπουργείου Παιδείας. Αυτή η ηγεσία, βαδίζοντας στα χνάρια της επικοινωνιακής πολιτικής της κυβέρνησης, ονομάζει τη συγχώνευση των σχολείων παιδαγωγικό μέτρο, τη διάλυση των αναλυτικών προγραμμάτων σπουδών εκσυγχρονισμό, την προσαρμογή του σχολείου στη λογική των δεξιοτήτων πρόοδο, την ιδιωτικοποίηση του πανεπιστημίου φυσικό φαινόμενο, όπως λίγο πριν βάφτισε τη μείωση των μισθών αποτελεσματική διαχείριση, τη μείωση των προσλήψεων εξορθολογισμό, την απόλυση εξυγίανση, τον φόρο αλληλεγγύη.

στ. Η εφαρμογή μέτρων όπως η αναμόρφωση και η διαφοροποίηση των αναλυτικών προγραμμάτων, η υποβάθμιση βασικών μαθημάτων και ο προσανατολισμός σε δεξιότητες θα εντείνουν σύγχρονα φαινόμενα αναλφαβητισμού και ημιμάθειας. Παράλληλα εξελίσσεται η επιχείρηση αφενός να προσαρμοστεί η εκπαίδευση και η εργατική δύναμη στις «νέες συνθήκες», κοντολογίς στην ευελιξία, την αποδοτικότητα, την ανταγωνιστικότητα, την επιχειρηματικότητα, την απασχολησιμότητα, στο κόστος, κ.λπ., αλλά και να τις αναπτύξει, να τις τυποποιήσει περισσότερο, να τις μετρήσει και να τις ελέγξει, ώστε να διαμορφώσει τον σημερινό εργαζόμενο με εργασιακές προδιαγραφές 19ου αιώνα και παραγωγικές δυνάμεις 21ου αιώνα!

* Η Ελ. Νικολαΐδου είναι εκπαιδευτικός, μέλος της συντονιστικής επιτροπής του εκπαιδευτικού ενημερωτικού δικτύου alfavita.gr

·

Advertisements